Biologische Fairtrade Bananen
Momenteel komen veel van de door de versgrossier aangeboden Biologische Fairtrade bananen van Coöperatie Banelino uit de Dominicaanse Republiek.
Banelino in de Dominicaanse Republiek
Toen de Granada Food Company er in de jaren vijftig enkele bananenplantages bouwde, leek alles goed te gaan met de boerenassociatie Julianna Jaramillo. Hoop gloorde voor de twee dorpjes (Juliana en Jaramillo) in het noorden van de Dominicaanse Republiek, vlakbij de grens met Haïti - één van de armste streken van Latijns Amerika. Er kwamen huizen voor de werkers, waterleidingen en zelfs een school. Maar in 1962 vertrok het bedrijf weer, en daarmee de welvaart.
De overheid verdeelde weliswaar ongeveer 15% van het land onder de werkers, zo'n 2 hectare per persoon, en de arbeiders konden in hun huizen blijven wonen. Maar die verslechterden zienderogen; het bedrijf had de zinken daken van de huizen mee terug genomen. Ook de waterleidingen werden niet meer onderhouden. En de school kreeg geen geld meer en hield op te bestaan. De dorpjes raakten in een neerwaartse spiraal.
De bananenboeren waren gedwongen om hun producten vooral op de lokale markt af te zetten. Dat betekende dat zij afhankelijk waren van sterk fluctuerende prijzen. Als ze geluk hadden konden ze nog een deel verkopen aan een grote exporteur, mits die op dat moment niet zelf genoeg bananen had. Gelukkig keerde het lot eind jaren negentig opnieuw. In 1998 werd de associatie Juliana Jaramillo, inmiddels aangesloten bij de coöperatie Banelino, ingeschreven in het producentenregister van Max Havelaar en vanaf toen konden de boeren voor het eerst exporteren onder de handelsvoorwaarden van Max Havelaar. Daardoor konden ze eindelijk vertrekken uit hun woningen. Hele gezinnen woonden in een krot dat tientallen jaren daarvoor gebouwd was als kamer voor één bananenplukker. Dankzij de inkomsten uit de fairtrade-handel konden ze eindelijk een eigen houten huis bouwen en zelfs geld sparen voor stenen en beton. De boeren krijgen nu een gegarandeerde minimumprijs en een extra premie om te investeren in verbeteringen. Fairtrade heeft bovendien de mogelijkheid gegeven om te leren over handel en de markt. Juliano Jaramillo kan nu zelfstandig exporteren, via hun coöperatie Banelino (Banana Ecologico de la Linea Noreste).
De bananenboeren hebben een kantine laten bouwen waar dorpelingen kunnen eten tegen een gereduceerde prijs. Bovendien stroomt er weer water vanuit een nabijgelegen bron naar de omliggende dorpen. Zo hebben tweeduizend families weer water om te drinken, te koken en te wassen. Daarvoor maakten ze nog gebruik van de oude onbetrouwbare waterleidingen van de Granada Food Company. De overheid belooft wel van alles, zoals gesubsidieerd voedsel of waterpompen, maar als puntje bij paaltje komt moeten de mensen in de dorpen toch alles zelf regelen en betalen. De premie voor de Max Havelaar-bananen is belangrijk voor het realiseren van vele noodzakelijke verbeteringen. Er zijn al 60 toiletten gegeven aan de dorpen. Dat was hard nodig, want men had vaak alleen maar een gat in de grond. Soms veel te dicht bij de waterbronnen. Er zijn wegen opgeknapt, een eigen truck aangeschaft en er is geïnvesteerd in verbetering en aanleg van irrigatiekanalen. Het inpakstation voor hun bananen kan nu aan de internationale kwaliteitseisen voldoen. En tenslotte zijn er uniforms voor de honkbalteams gekocht. Honkbal is dé nationale sport in de Dominicaanse Republiek en het is de droom van elke jongen om als sportheld de armoede te ontvluchten. In Juliana en Jaramillo blijkt overduidelijk dat de extra inkomsten voor de bananen een vliegwiel zijn voor de ontwikkeling van een hele gemeenschap.